<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xml:lang="ru"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">turan</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="ru">Вестник университета «Туран»</journal-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Bulletin of "Turan" University</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn pub-type="ppub">1562-2959</issn><issn pub-type="epub">2959-1236</issn><publisher><publisher-name>Университет «Туран»</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="doi">10.46914/1562-2959-2020-1-3-109-115</article-id><article-id custom-type="elpub" pub-id-type="custom">turan-1011</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Research Article</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="ru"><subject>ЭКОНОМИКА: ИСТОРИЯ, ТЕОРИЯ, ПРАКТИКА</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="en"><subject>ECONOMY: HISTORY, THEORY, PRACTICE</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>ЭКОНОМИЧЕСКАЯ ЭФФЕКТИВНОСТЬ ПРИМЕНЕНИЯ БИОЛОГИЧЕСКИХ МЕТОДОВ ЗАЩИТЫ РАСТЕНИЙ</article-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Economic efficiency of biological methods use of plants protection</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Абылгазиева</surname><given-names>Ж. Е.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Abilgaziyeva</surname><given-names>Zh. E.</given-names></name></name-alternatives><email xlink:type="simple">noemail@neicon.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Дуйсембекова</surname><given-names>Г. Р.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Duisembekova</surname><given-names>G. R.</given-names></name></name-alternatives><email xlink:type="simple">noemail@neicon.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-2"/></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Рамашова</surname><given-names>А. Н.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Ramashova</surname><given-names>A. N.</given-names></name></name-alternatives><email xlink:type="simple">noemail@neicon.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff-2"/></contrib></contrib-group><aff-alternatives id="aff-1"><aff xml:lang="ru">Южно-Казахстанский гуманитарный институт им. М. Сапарбаева<country>Казахстан</country></aff><aff xml:lang="en">M. Saparbayev South Kazakhstan Humanitarian Institute<country>Kazakhstan</country></aff></aff-alternatives><aff-alternatives id="aff-2"><aff xml:lang="ru">Южно-Казахстанский государственный университет им. М.О. Ауэзова<country>Казахстан</country></aff><aff xml:lang="en">M.O. Auezov South Kazakhstan State University<country>Kazakhstan</country></aff></aff-alternatives><pub-date pub-type="collection"><year>2020</year></pub-date><pub-date pub-type="epub"><day>04</day><month>10</month><year>2020</year></pub-date><volume>0</volume><issue>3</issue><fpage>109</fpage><lpage>115</lpage><permissions><copyright-statement>Copyright &amp;#x00A9; Абылгазиева Ж.Е., Дуйсембекова Г.Р., Рамашова А.Н., 2020</copyright-statement><copyright-year>2020</copyright-year><copyright-holder xml:lang="ru">Абылгазиева Ж.Е., Дуйсембекова Г.Р., Рамашова А.Н.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="en">Abilgaziyeva Z.E., Duisembekova G.R., Ramashova A.N.</copyright-holder><license xml:lang="ru" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.</license-p></license><license xml:lang="en" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.</license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://vestnik.turan-edu.kz/jour/article/view/1011">https://vestnik.turan-edu.kz/jour/article/view/1011</self-uri><abstract><p>В статье исследована экономическая эффективность применения биологических методов защиты растений, проведен анализ состояния сельского хозяйства и, в частности, растениеводства в Туркестанской области, рассмотрен зарубежный опыт использования биологических методов защиты растений и определены пути их применения в условиях Казахстана. Классификация сельских территорий произведена по показателям, характеризующим социально-экономическое развитие, в том числе экономический потенциал. Определена сущность методов защиты растений, произведены расчеты экономической эффективности применения биоагентов на посевных площадях хлопчатника в Мактааральском районе Туркестанской области, исследован зарубежный опыт применения биологических методов защиты растений и рассмотрены пути его внедрения в Казахстане, произведен расчет потребности в биолабораториях, обобщены результаты исследования. Авторами обоснована эффективность применения биологических методов защиты растений. Во многих сельскохозяйственных формированиях Туркестанской области используют капельную систему орошения. Как известно, в этом случае при более высокой влажности воздуха в районе ствола и возле листовой поверхности эффективность применения биопрепаратов становится выше, так как в условиях повышенной влажности бактерии и грибы, составляющие основу действующего вещества, более продуктивны и вирулентны.</p></abstract><trans-abstract xml:lang="en"><p>The economic efficiency of the application of biological methods of plant protection is investigated. The analysis of the state of agriculture and, in particular, crop production in the Turkestan region. The foreign experience of using biological methods of plant protection is studied and the ways of their application in Kazakhstan are determined. The classification of rural areas is made according to indicators characterizing social and economic development, including economic potential. The essence of plant protection methods is determined; calculations of the economic efficiency of the use of bioagents on the sown areas of cotton in the Maktaaral district of Turkestan region; the foreign experience of applying biological methods of plant protection was studied and the ways of its implementation in Kazakhstan were examined; calculation of the need for biological laboratories, the results of the study are generalized. The authors substantiated the effeciency of the application of biological methods of plant protection. In many agricultural formations of the Turkestan region, drip irrigation systems are used. As it is known, in this case, with higher air humidity in the region of the trunk and near the leaf surface, the effeciency of the use of biological products becomes higher, since in conditions of high humidity, bacteria and fungi, which are the basis of the active substance, are more productive and virulent.</p></trans-abstract><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>classification</kwd><kwd>biological methods</kwd><kwd>plant protection</kwd><kwd>economic potential</kwd><kwd>biological product</kwd><kwd>bio-laboratory</kwd><kwd>high humidity</kwd><kwd>resources</kwd><kwd>irrigation system</kwd><kwd>area</kwd><kwd>efficiency assessment</kwd><kwd>жіктеу</kwd><kwd>биологиялық әдістер</kwd><kwd>өсімдіктер қорғау</kwd><kwd>экономикалық әлеует</kwd><kwd>биопрепарат</kwd><kwd>биолаборатория</kwd><kwd>жоғары ылғалдылық</kwd><kwd>өндіріс</kwd><kwd>ресурстар</kwd><kwd>суару жүйесі</kwd><kwd>аудан</kwd><kwd>тиімділікті бағалау</kwd><kwd>классификация</kwd><kwd>биологические методы</kwd><kwd>защита растений</kwd><kwd>экономический потенциал</kwd><kwd>биопрепарат</kwd><kwd>биолаборатория</kwd><kwd>высокая влажность</kwd><kwd>ресурсы</kwd><kwd>система орошения</kwd><kwd>площадь</kwd><kwd>оценка эффективности</kwd></kwd-group></article-meta></front><back><ref-list><title>References</title><ref id="cit1"><label>1</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Сагитов А.О. Будущее за биологической защитой растений // Жаршы. - 2017. - № 3. - C. 3-7.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Сагитов А.О. Будущее за биологической защитой растений // Жаршы. - 2017. - № 3. - C. 3-7.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit2"><label>2</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Исмухамбетов Ж.Д. Пути развития биологического метода защиты растений // Вестник с-х науки Казахстана. - 2016. - № 5. - С. 3-8.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Исмухамбетов Ж.Д. Пути развития биологического метода защиты растений // Вестник с-х науки Казахстана. - 2016. - № 5. - С. 3-8.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit3"><label>3</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Шаповал С. Требование к типовым биолабораториям и фабрикам: www.mgov.kz/wp../TREBOVANIYA-k-tipovyim-biolaboratoriyam-i-biofabrikam-ru.docx. 15.11.2016.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Шаповал С. Требование к типовым биолабораториям и фабрикам: www.mgov.kz/wp../TREBOVANIYA-k-tipovyim-biolaboratoriyam-i-biofabrikam-ru.docx. 15.11.2016.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit4"><label>4</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Дуйсембеков Б.А., Исмухамбетов Ж.Д. Состояние и перспективы развития биологического метода защиты хлопчатника от основных вредителей в Южном Казахстане // Казахстан в новом мире и проблемы национального образования: тр. междунар. науч.-практ. конф., посв. 10-летию ун-та «Сырдария». - Жетысай, 2018. - Т. III (Естественные науки). - С. 419-423.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Дуйсембеков Б.А., Исмухамбетов Ж.Д. Состояние и перспективы развития биологического метода защиты хлопчатника от основных вредителей в Южном Казахстане // Казахстан в новом мире и проблемы национального образования: тр. междунар. науч.-практ. конф., посв. 10-летию ун-та «Сырдария». - Жетысай, 2018. - Т. III (Естественные науки). - С. 419-423.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit5"><label>5</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Исмухамбетов Ж.Д., Сагитов А.О. Актуальные задачи защиты и карантина растений в Казахстане // Защита и карантин растений в Казахстане. - 2015. - № 2. - С. 2-7.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Исмухамбетов Ж.Д., Сагитов А.О. Актуальные задачи защиты и карантина растений в Казахстане // Защита и карантин растений в Казахстане. - 2015. - № 2. - С. 2-7.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit6"><label>6</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Исмухамбетов Ж.Д., Сагитов А.О., Б.А. Дүйсембеков, Н.К. Кашкенов. Оңтүстік Қазақстанда мақтаны зиянкестерден қорғау жөніндегі ұсыныстар. - Алматы: Бастау, 2019. - 21 б.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Исмухамбетов Ж.Д., Сагитов А.О., Б.А. Дүйсембеков, Н.К. Кашкенов. Оңтүстік Қазақстанда мақтаны зиянкестерден қорғау жөніндегі ұсыныстар. - Алматы: Бастау, 2019. - 21 б.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit7"><label>7</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Сайлыбаева А.Б. Зарубежный опыт внедрения нововедений в сферы растениводства и животноводства // КазЭУ Хабаршысы. - 2015. - № 2. - C. 121.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Сайлыбаева А.Б. Зарубежный опыт внедрения нововедений в сферы растениводства и животноводства // КазЭУ Хабаршысы. - 2015. - № 2. - C. 121.</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit8"><label>8</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Тулегенов Б.Т., Бельгибаева Ж.Ж. Продовольственная безопасность и здоровое питание населения Казахстана // Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана. - 2015. - № 1. - C. 10.</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Тулегенов Б.Т., Бельгибаева Ж.Ж. Продовольственная безопасность и здоровое питание населения Казахстана // Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана. - 2015. - № 1. - C. 10.</mixed-citation></citation-alternatives></ref></ref-list><fn-group><fn fn-type="conflict"><p>The authors declare that there are no conflicts of interest present.</p></fn></fn-group></back></article>
