Әлеуметтік саланы цифрландыру қазіргі мемлекеттік басқарудың әлеуметтік құндылығы ретінде: PRISMA әдіснамасы бойынша жүйелі әдебиеттік шолу

Қазіргі мемлекеттік басқару жағдайында әлеуметтік саланы цифрландыру қоғамдық құндылық тұрғысынан қарастырылатын негізгі трансформациялық бағыттардың біріне айналуда. Әлеуметтік қызметтерге цифрлық технологияларды енгізу үдерісі күшейген сайын, олардың қоғамдық құндылықты қалыптастырудағы рөлі ерекше өзектілікке ие болуда. Осы зерттеу құндылықтарға бағдарланған тәсіл мен әлеуметтік саланы цифрландыру арасындағы өзара байланысты талдауға бағытталған. Зерттеудің мақсаты екі құрамдас бөліктен тұрады: біріншіден, 2012–2026 жж. аралығында әлеуметтік саланы цифрландыруды қазіргі мемлекеттік басқарудағы қоғамдық құндылық ретінде кешенді библиометриялық талдау; екіншіден, PRISMA әдіснамасын Big Data құралдарымен, соның ішінде Scopus және OpenAlex деректер базаларымен үйлестіре отырып апробациялау және жетілдіру. Зерттеу аясында жарияланым белсенділігінің динамикасы, ғылыми кеңістіктің географиялық және институционалдық құрылымы, сондай-ақ негізгі тақырыптық кластерлер мен теориялық доминанттар анықталады. Зерттеудің ғылыми маңыздылығы мемлекеттік басқару, цифрлық экономика және әлеуметтік саясатты біріктіретін қалыптасып келе жатқан пәнаралық бағытты жүйелеу мен картографиялауда көрінеді. Алынған нәтижелер халықаралық ынтымақтастықтың жоғары деңгейімен және тақырыптық әртүрлілігімен сипатталатын жаһандық полицентрлі ғылыми кеңістіктің қалыптасуын растайды. Зерттеудің құндылығы PRISMA сүзгілеуін, API арқылы деректерді алуды және библиометриялық визуализацияны біріктіретін әмбебап әдіснамалық тәсілді ұсынуында, бұл ғылыми шолулардың қайта өндірілуін және талдау тереңдігін арттырады. Практикалық маңызы зерттеу нәтижелерін ғалымдар мен мемлекеттік органдардың жаһандық ғылыми трендтерді талдауда, дәлелді басқарушылық шешімдер әзірлеуде және түрлі ғылыми салаларда заманауи библиометриялық әдістерді қолдануда пайдалану мүмкіндігімен айқындалады.

1. Moore M. Creating public value: The core idea of strategic management in government // Journal of Sustainable Institutional Management. 2025. No. 12. P. 2–6. DOI: 10.37497/jsim.v12.id179.2025

2. Crosby B., Hart P., Torfing J. Public value creation through collaborative innovation // Public Management Review. 2017. Vol. 19. P. 655–669. DOI: 10.1080/14719037.2016.1192165

3. Cabral S., Mahoney J., McGahan A., Potoski M. Value creation and value appropriation in public and nonprofit organizations // Strategic Management Journal. 2019. Vol. 40. No. 4. P. 465–475. DOI: 10.1002/smj.3008

4. Jensen T., Waldorff S., Kornberger M. Rethinking value in public management // International Journal of Management Reviews. 2023. Vol. 26. No. 3. P. 369–383. DOI: 10.1111/ijmr.12358

5. Feeney M.K., Mughan S. Policing, technology, and public values: A public administration research agenda // Perspectives on Public Management and Governance. 2025. Vol. 8. No. 1. P. 12–26. DOI: 10.1093/ppmgov/gvae011

6. Rodriguez Müller A.P., Martin Bosch J., Tangi L. An overview of the expected public values arising from blockchain adoption in the European public sector // International Journal of Public Sector Management. 2025. Vol. 38. No. 1. P. 53–76. DOI: 10.1108/IJPSM-12-2023-0363

7. Wæraas A., Sataøen H.L. Different strokes for different folks? The translation of public values into official meanings // International Review of Administrative Sciences. 2024. Vol. 90. No. 1. P. 3–19. DOI: 10.1177/00208523231155756

8. Forte T., Santinha G., Patrão M. Exploring the viability and acceptance of nudge in public policies for health promotion // Healthcare (Switzerland). 2024. Vol. 12. No. 4. P. 1–10. DOI: 10.3390/healthcare12040476

9. Fohim E., Kodabux A., Seeam A.K. Sensegiving in multicultural contexts: the role of cultural chameleonizing in the implementation of Mauritius’s light rail transit system // In: Pathways to Positive Public Administration: An International Perspective. 2024. P. 361–378. DOI: 10.4337/9781803929170.00032

10. Cifolelli S., Berardi M., Russo A., Ziruolo A. Strategic public management for sustainable development: public value co-creation experiences // Public Money & Management. 2025. Vol. 45. No. 7. P. 679–691. DOI: 10.1080/09540962.2025.2486616

11. Kasperskaya Y., Xifré R. New development: Income and gender equality, Spanish spending reviews and public values // Public Money & Management. 2024. Vol. 44. No. 8. P. 719–722. DOI: 10.1080/09540962.2024.2403692

12. Valle-Cruz D., García-Contreras R. Towards AI-driven transformation and smart data management: Emerging technological change in the public sector value chain // Public Policy and Administration. 2025. Vol. 40. No. 2. P. 254–275. DOI: 10.1177/09520767231188401

13. Babšek M., Ravšelj D., Umek L., Aristovnik A. Artificial intelligence adoption in public administration: An overview of top-cited articles and practical applications // AI (Switzerland). 2025. Vol. 6. No. 3. DOI: 10.3390/ai6030044

14. Amado A.B. Ethics and public values as a guide for action in the face of the expansion of artificial intelligence: why should public administrations lead the social governance of disruptive technologies? 2024. Vol. 16. No. 2. P. 105–138. DOI: 10.24310/crf.16.2.2024.19669

15. Goossens J., Keymolen E., Stanojević A. Public governance and emerging technologies: values, trust, and regulatory compliance // In: Public Governance and Emerging Technologies: Values, Trust and Regulatory Compliance. 2025. P. 335–355. DOI: 10.1007/978-3-031-84748-6

16. Priem J., Piwowar H., Orr R. OpenAlex: A fully-open index of scholarly works, authors, venues, institutions, and concepts // arXiv. 2022. DOI: 10.48550/arXiv.2205.01833

17. Scopus database statistics. 2026. URL: https://www.scopus.com/pages/search/publications?searchId=42a24044-81fe-4ad9-8c0d-a8ec6076f8bf (accessed: 16.05.2026)