Стратегиялық іс-шаралар маркетингі арқылы қаланың туристік тартымдылығын дамыту: Алматының аумақтық дамуының үлгісі

Қалалар арасындағы туристік ағындар, инвестициялар және адами капитал үшін бәсекелестіктің күшеюі қалалық бәсекеге қабілеттілікті нығайту және тұрақты экономикалық дамуды қолдау құралы ретінде аумақтық маркетингтің стратегиялық маңыздылығын арттырды. Осы орайда іс-шаралар маркетингі негізінен жарнамалық қызметтен арнайы аудандарды анықтау, аумақтық брендинг, туризмге сұранысты қалыптастыру және қала экономикасының байланысты салаларын белсендендіру үшін стратегиялық механизмге айналуда. Бұл зерттеудің мақсаты Алматының туристік тартымдылығын арттырудағы стратегиялық іс-шаралар маркетингінің рөлін зерттеуге және оны қаланың аумақтық даму жүйесіне интеграциялаудың тұжырымдамалық моделін әзірлеуге бағытталған. Әдістемелік негіз болып заманауи академиялық әдебиеттерге жүйелі шолу, библиометриялық талдау, салыстырмалы және құрылымдық талдау және тұжырымдамалық модельдеу таңдалды. Зерттеу нәтижелері іс-шаралардың экономикалық және маркетингтік әсерлері тек олардың ауқымымен немесе жиілігімен ғана емес, сонымен қатар мәдени, спорттық, іскерлік және халықаралық іс-шаралардың интеграцияланған қалалық іс-шаралар экожүйесінде үйлестіру дәрежесімен де анықталатынын көрсетті. Анықталған байланыстарға сүйене отырып, зерттеу іс-шаралар инфрақұрылымын, бағыттың көрінуін, туристік ағындарды, келушілердің тәжірибесін, мүдделі тараптардың өзара әрекеттесуін, аумақтық брендингті және экономикалық нәтижелерді байланыстыратын тұжырымдамалық модельді ұсынылды. Ұсынылған тәсіл стратегиялық үйлестірілген іс-шара маркетингінің туризмге деген сұранысты ынталандыра алатыны, келушілердің қызығушылығын арттыра алатындығы, жергілікті бизнес пен қызмет көрсету салаларын қолдай алатындығы, қала брендін нығайта алатындығы және Алматының ішкі және халықаралық туризм нарықтарындағы бәсекеге қабілеттілігін арттыра алатындығын көрсетті. Зерттеу іс-шара маркетингін ұзақ мерзімді қалалық туризм мен экономикалық дамудың интеграцияланған құрамдас бөлігі ретінде орналастыру арқылы аумақтық маркетинг теориясының дамуына үлес қоса алады.

1. Cudny W. Reframing Festivals: From Celebration and Tourism to Cornerstones of the Creative Industries // Journal of Environmental Management and Tourism (JEMT). 2025. Vol. 16. No. 4(80). P. 417–434. URL: https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1397783 (accessed: 28.04.2026)

2. Kotler P., Keller K.L. Kotler P. et al. Marketing management: an Asian perspective. 2022. Р. 692.

3. Ardhanariswari K.A. et al. Creative Cities and Brand Activation Strategies in Enhancing Reputation and Attracting Tourists // Jobmark: Journal of Branding and Marketing Communication. 2024. Vol. 6. No. 1. P. 1–12. URL: https://www.unars.ac.id/ojs/index.php/prosidingSDGs/article/view/7861 (accessed: 28.04.2026)

4. Kim J., Boo S., Kim Y. Patterns and trends in event tourism study topics over 30 years // International Journal of Event and Festival Management. 2013. Vol. 6. No. 4. P. 66–83. URL: file:///C:/Users/p.orynbet/Downloads/KIM_gwu_0075M_11166.pdf (accessed: 28.04.2026)

5. Thomas Katherine, Stephens Simon. Understanding the Management Theory in Event Management: A Conceptual Framework (March 7, 2022). URL: https://ssrn.com/abstract=4051469 (accessed: 28.04.2026)

6. Ma L., Liu C., Zhan Y. How smart city construction affects destination tourism efficiency // Tourism Economics. 2024. Vol. 30. No. 6. P. 1600–1623. URL: https://doi.org/10.1177/13548166231221849

7. Ndubisi N.O., Nair S. International tourism: Inimitable vs imitable core tourism resources and destination image // Journal of Destination Marketing & Management. 2023. Vol. 27. P. 100756. URL: https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2022.100756

8. Sharma I., Lim W.M., Aggarwal A. Creative tourism: reviewing the past and charting the future // Benchmarking: An International Journal. 2025. Vol. 32. No. 11. P. 109–149. URL: https://doi.org/10.1108/BIJ11-2023-0787

9. Rheeders T. A review of the determinants of tourism destination competitiveness //Journal of Contemporary Management. 2022. Vol. 19. No. 2. P. 238–268. URL: https://doi.org/10.35683/jcman1008.166

10. Geçikli R.M. et al. Cultural heritage tourism and sustainability: A bibliometric analysis // Sustainability. 2024. Vol. 16. No. 15. P. 6424. URL: https://doi.org/10.3390/su16156424

11. Zhang J. et al. Research progress and knowledge system of world heritage tourism: a bibliometric analysis // Heritage Science. 2022. Vol. 10. No. 1. P. 42. URL: https://doi.org/10.1186/s40494-022-00654-0

12. Gasbarri L. The Participation of Private Stakeholders in International Tourism Governance // Nordic journal of international law. 2025. Vol. 1. P. 1–21. URL: https://doi.org/10.22598/iele.2026.13.1.4

13. Stacey J. et al. OECD Tourism Trends and Policies 2024 // OECD Tourism Trends and Policies. 2024. URL: https://edoc.ku.de/id/eprint/34900/1/80885d8b-en.pdf (accessed: 02.03.2026)

14. Octafelina C.B., Amalia D.K.Z., Kinanti M.W. The Impact of the 2024 Travel & Tourism Development Index (TTDI) on the Evaluation of the Previous Tourism // Proceedings of the International Scientific Conference of MICE (ISCOMICE 2024). Springer Nature, 2025. Vol. 3. P. 108. URL: https://doi.org/10.2991/978-94-6463833-2_10

15. Eshuis J., Ripoll González L. Conceptualising place branding in three approaches: towards a new definition of place brands as embodied experiences // Journal of Place Management and Development. 2025. Vol. 18. No. 1. P. 61–79. URL: https://doi.org/10.1108/JPMD-11-2023-0109

16. Bautista P.S. City branding and place branding in the metaverse: How real cities build their virtual image and how virtual cities do it // Revista de Sociología del Territorio, Turismo, Tecnología. 2022. URL: https://doi.org/10.6093/2723-9608/9200 (accessed: 02.03.2026)

17. Sohn C. How to brand a border despite its wall? A social semiotics approach to cross-border place branding // Geoforum. 2022. Vol. 135. P. 82–92. URL: https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2022.07.016