Қонақ үй секторындағы технологиялар: индустрия 4.0 және 5.0 жағдайында цифрлық жаңғыртудың стратегиялық бағыттары

Бұл зерттеуде қонақүй индустриясындағы цифрлық трансформация мен «ақылды қонақ үй» ұйымдық бірегейлігінің қалыптасуы арасындағы өзара байланыс қарастырылады. Бұл корреляцияны түсіну Индустрия 5.0 жағдайында табысты бейімделудің негізгі факторы болып табылады, өйткені ол қонақ үй саласының келбетін түбегейлі өзгертуде. Зерттеу барысында қонақүй бизнесін цифрландыру, интеллектуалды технологияларды енгізу және осы факторлардың ұйымдық бірегейлік пен клиенттік тәжірибеге әсері бойынша академиялық әдебиеттерге жүйелі шолу жасалды. Аталған зерттеу қонақ үй индустриясын цифрландыруға жаңа көзқарас ұсынады: оны тек технологиялық процесс ретінде емес, сонымен қатар ұйымдық бірегейліктің трансформациясы ретінде қарастырады. Оның маңыздылығы – Индустрия 5.0 контекстінде қонақ үй секторындағы цифрлық жаңғыртудың стратегиялық бағыттарын анықтау және адамдар мен технологиялар арасындағы тұрақты синергияны қалыптастыру тетіктерін әзірлеу. Зерттеудің жаңалығы қонақүй секторындағы цифрлық жаңғыртуға арналған тұжырымдамалық тәсілінде жатыр. Бұл тәсіл «Индустрия 5.0» тұтынушыға бағытталған моделіне негізделген және адамдар мен технологиялар арасындағы синергияны қамтамасыз ететін механизмдерді құруды көздейді. Бұл – қызмет көрсету сапасын арттыру мен саланың тұрақты дамуының негізгі факторы. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, қызметтерді автоматтандыру, жасанды интеллект және заттар интернеті (IoT) сияқты цифрлық трансформация элементтері қонақ үйдің рөлін қайта қарастыруға елеулі әсер етеді: дәстүрлі қызмет көрсетушіден дербестендірілген, технологиялық тұрғыдан интеграцияланған экожүйеге айналдырады. Сонымен қатар, қонақ үйдің ұйымдық бірегейлігі цифрлық шешімдерді таңдау мен енгізу үдерісіне де ықпал ететіні анықталды.

1. Du H., Li J., So K.K.F., King C. Artificial Intelligence in Hospitality Services: Examining Consumers’ Receptivity to Unmanned Smart Hotels // Journal of Hospitality and Tourism Insights. 2025. Vol. 8. No. 11. P. 55–78.

2. Pengnate S.F., Sarathy R. An Experimental Investigation of the Influence of Website Emotional Design Features on Trust in Unfamiliar Online Vendors // Computers in Human Behavior. 2017. Vol. 67. P. 49–60.

3. Xu F.Z., Zhang Y., Zhang T., Wang J. Facial Recognition Check-in Services at Hotels // Journal of Hospitality Marketing & Management. 2021. Vol. 30. No. 3. P. 373–393.

4. Web of Science. URL: https://www.webofscience.com/wos/woscc/summary/24767534-b9a1-4a7b94e987078c6a4d7d01aaf613dc/b19a6469-49e3-4804-bb81-855b786111b2-01aaf613a0/relevance/1?utm_source=chatgpt.com (аccessed: 11.01.2026)

5. Web of Science. URL: https://www.webofscience.com/wos/woscc/citation-report/76645115-f1b6465f-8f6f-85268f23af2f-01aaf9f8fe?sort=times-cited-descending&page=1&utm_source=chatgpt.com (аccessed: 11.01.2026)

6. Tung V.W.S., Au N. Exploring Customer Experiences with Robotics in Hospitality // International Journal of Contemporary Hospitality Management. 2018. Vol. 30. No. 7. P. 2680–2697.

7. De Kervenoael R., Hasan R., Schwob A., Goh E. Leveraging Human-Robot Interaction in Hospitality Services // Tourism Management. 2020. Vol. 78. P. 104042.

8. Tuomi A., Tussyadiah I.P., Stienmetz J. Applications and Implications of Service Robots in Hospitality // Cornell Hospitality Quarterly. 2021. Vol. 62. No. 2. P. 232–247.

9. Samala N., Katkam B.S., Bellamkonda R.S., Rodriguez R.V. Impact of AI and Robotics in the Tourism Sector // Journal of Tourism Futures. 2022. Vol. 8. No. 1. P. 73–87.

10. Fu S., Zheng X., Wong I.A. The Perils of Hotel Technology: The Robot Usage Resistance Model // International Journal of Hospitality Management. 2022. Vol. 102. P. 103174.

11. Mariani M., Borghi M. Customers’ Evaluation of Mechanical Artificial Intelligence in Hospitality Services // International Journal of Contemporary Hospitality Management. 2021. Vol. 33. No. 11. P. 3956– 3976.

12. Um T., Kim T., Chung N. How Does an Intelligence Chatbot Affect Customers Compared with SelfService Technology for Sustainable Services? // Sustainability. 2020. Vol. 12. No. 12. P. 5119.

13. Hilton Digital Key. URL: https://www.hilton.com/en/help-center/check-in-and-check-out/how-to-useyour-digital-key/?utm_source=chatgpt.com (аccessed: 11.01.2026)

14. Marriott Meeting Technology. URL: https://www.marriott.com/meeting-event-hotels/meetings/ technology.mi?utm_source=chatgpt.com) (аccessed: 11.01.2026)

15. Wu Y., Li J., Liu J. Trends in Digitalized Hospitality Services: Accor Hotels Group’s Digital Transformation // Journal of Design Service and Social Innovation. 2024. Vol. 2. No. 3.

16. Cheong F., Law R. Human Employees versus Robotic Employees: Customers and Hotel Managers’ Perceived Experience at Unmanned Smart Hotels // Cogent Social Sciences. 2023. Vol. 9. No. 1.

17. Fu R.J. Innovating hospitality: ten-year comparative analysis of marriott, hilton, hyatt, ihg, and accor’s us market strategies. Artificial Intelligence, Machine Learning, & Robotics in Business. 2026. Vol. 1. No. 2. P. 40–63.

18. Blöcher K., Alt R. AI and Robotics in the European Restaurant Sector // Electronic Markets. 2021. Vol. 31. No. 3. P. 529–551.

19. Carvalho I., Lopes S., Madeira A., Palrão T., Mendes A.S. Robot Coworkers: The Vision of Future Hoteliers // Human Behavior and Emerging Technologies. 2022.

20. Orea-Giner A., Fuentes-Moraleda L., Villacé-Molinero T., Muñoz-Mazón A., Calero-Sanz J. Does the Implementation of Robots in Hotels Influence the Overall TripAdvisor Rating? // Tourism Management. 2022. Vol. 93. P. 104586.

21. Alia F.W.N., Monizaihasra M., Farizah S. Does COVID-19 Drive Robot Acceptance? // Tourism and Hospitality Management. 2022. Vol. 28. No. 1. P. 193–209.

22. Skubis I. Exploring the Potential and Perceptions of Social Robots in Tourism and Hospitality // International Journal of Social Robotics. 2025. Vol. 17. No. 1. P. 59–72.

23. Begum N., Faisal M.N., Sobh R., Rana N.P. From TAM to AIDUA and Beyond // Journal of Global Information Management. 2025. Vol. 33. No. 1.

24. Yang J., Chew E. The Design Model for Robotic Waitress // International Journal of Social Robotics. 2021. Vol. 13. No. 7. P. 1541–1551.

25. Park E., Kim S.B. Service Robots in Hospitality and Tourism Before and During the COVID-19 // Sage Open. 2024. Vol. 14. No. 2.